SA PAGSASATINIG NG IBA: Isang Pagsusuri sa Pelikulang “Sister Stella L” sa Konteksto ng Talaban sa Pagitan ng Postmodernismo at Postkolonyalismo

(Panimula: Ang sulating ito ay ang burador ng isang papel na aking sinulat para sa asignaturang Fil 108.2: Critical Studies: Postcolonialism in Philippine Literature. Sapagka't nabigyan na ito ng puna at kailangang baguhin, marahil hihingi na rin ako ng tulong sa iyo, aking mambabasa, kung paano pa ito maisasaayos at mapapabuti, liban sa katotohanang tila nagkulang sa malinaw na tindig ang sulatin.)

Mga Tinig Sa Ilang

Sa tuwinang napag-uusapan ang suliranin ukol sa emansipasyon, hindi maiiwasang mabanggit ang pakikibaka ng mga kabilang sa mga uring nakabababa sa isang kalagayan kung saan pinipigilang labis ang kanilang karapatan. Sa tuwing mababanggit ang kanilang pagka-api, nagiging pangunang palagay na kailangang itanghal ang kanilang sarili bilang mga taong mayroon ding karapatan sa pagkilala at paggigiit. Sa ganitong layon, nagpupumilit silang itatag ang sarili bilang lehitimong identidad na siyang magbibigay sa kanila ng karapatan na makibahagi sa kalakaran ng daigdig kung saan itinuturing sila bilang isang “abnormalidad,” isang sakit na tila baga kailangang alisin.

Mapupuna na sa halos lahat ng retorika ng mga uring manggagawa (1) at sa iba pang mga kilusan sa emansipasyon, namamayani ang tinig ng pagnanais na makilala at mabigyan ng tinig upang maihantad ang kanilang mga hinaing. Gayunman, hindi rin maiiwasan na maalala sa ganitong usapin ng emansipasyon ang minsan nang tinuran ni Gayatri Chakravorty Spivak ukol sa namamayaning suliranin na hinaharap ng lahat ng usapin ukol sa pagbibigay ng tinig sa mga hindi dinirinig:

Para sa isang tunay na pangkating subaltern, na ang pagkakakilanlan ay ang kanilang ka-Ibahan, walang di-makakatawang suhetong subaltern na makikilala’t makakapagsalita para sa kanyang sarili; ang solusyon ng intelektwal ay di ang magpigil sa pagkatawan. May suliranin pagka’t ang layon ng suheto ay di matagpuan upang maganyak ang kakatawang intelektwal. Sa may katandaang wika ng pangkating Indian, ang suliranin ay, Paano masasalat ang kamalayan ng mga tao kahit sinusuri natin ang kanilang politika? Sa anong tinig-kamalayan makapagsasalita ang subaltern? (2)

Kung susundin ang argumento ni Spivak, tila baga namamayani ang pagnanais na marinig gayong hindi naman talaga nilikha ang kalagayan at kaayusan sa pagitan ng mga api at namamayani upang marinig ang una ng huli. Mahalagang tandaan na sa postmodernong kalagayan, “ang pagiging rasyonal… na nagtatakda sa pagsusulat na pinalaki at pinarahas ay hindi na nagbubuhat mula sa isang logos. Dagdag pa rito, itinatatag nito ang pagkawasak, hindi ang pagsira kundi ang pagkalusaw, ang pagkakalas, ng lahat ng pagpapahalaga na nagbubuhat mula sa logos.” (3)

Lumalabas na tila baga napawawalang-saysay ang pagkilos ng mga api para sa emansipasyon na kanilang nilalayon. Kung susundin pa ang argumeto ni Spivak, maling-mali ang tinuran ni Karl Marx na “[ang proletaryo] ay sa gayon hindi maigigiit ang kanilang interés pang-uri sa kanilang sariling pangalan, maging sa parliyamento o isang pagpupulong. Hindi nila maisasakatawan ang kanilang mga sarili, kailangan silang katawanin.” (4) Subali’t, kung walang halaga ang kaayusan, batay sa pagbasang postmoderno, at naisasaproblema lamang, papaano pa maitatag ang identidad para sa mga api? Paano mabibigyan ng tinig ang mga hindi dinirinig kung hindi sila maririnig ni makakapagsalita?

Ito ang suliraning sinisikap bigyang-linaw ni Simon During sa kanyang pagtatangkang pagtalabin ang nagbabanggaang mga paniniwalang pinanghahawakan ng mga teorista ng postmodernismo at postkolonyalismo. Sa ganitong konteksto natin titignan ang kaayusan ng lipunang Pilipino sa ilalim ng rehimen ng Pangulong diktador na si Ferdinand E. Marcos, batay sa paglalarawan ni Mike de Leon sa salaysay ng isang madreng namulat sa namumuong sigwa na kinasasangkutan ng liping manggagawa habang kanyang sinisikap kilalanin ang kanyang sarili bilang alagad ng Simbahan, bilang isang babae, at bilang isang mamamayan. Sa pelikulang “Sister Stella L” na pinagbidahan ni Vilma Santos mababanaag natin ang sala-salabid na mga usaping madalas maisantabi tuwing lumulutang ang tunggalian ng mga liping “mayroon” at “wala,” at kung paanong magagawang mapagsama-sama sila sa iisang laban upang makamit ang kanilang parehong mga layunin.

“Hindi Puwede Dahil Lang...”

Marapat tandaang naipalabas ang pelikulang “Sister Stella L” noong taong 1984, mga ilang buwan matapos sumambulat sa buong daigdig ang walang-habas na pagpaslang kay Senador Benigno “Ninoy” S. Aquino Jr. Hindi maitatatwa na sa panahong ito ay muling nasasaalanganin ang lipunang Pilipino na sumambulat sa isang pag-aaklas bunga ng matinding galit na binunga ng krimeng ito. Kaya marahil hindi nakapagtataka na ituring sa pasimula na isang mapangahas na kilos ang likhain ang isang pelikulang tumatalakay sa mga suliraning mismong ipinaglalaban ng mga sektor na malaon nang kinondena ng rehimeng Marcos bilang “makakaliwa.” (5) Nagkaroon sa mismong produksyon ng pelikula ng mga suliraning estetikal laban sa hinihingi ng mga may-salaping popondo sa pelikula. (6)

Natutuon ang salaysay sa unti-unting pagkamulat ni Sister Stella Legaspi, isang madreng nangangalaga sa mga nagugulumihanang dalagitang ina sa Caritas, sa mga isyung sosyo-politikal na nagaganap sa labas ng kumbento. Sa simula, nakakaramdam siya ng tila pananabang at kayamutan sa kanyang tungkulin ng pagbabantay sa dalagitang si Gigi (ginampanan ni Gina Alajar) na lubhang nahihirapan, pisikal at sikolohikal, sa kanyang pagdadalang-tao at kawalan ng suporta ng lalaking nakabuntis sa kanya. Nang siya’y dalawin ng kapwa madreng si Sister Stella Bautista (sanhi ng tawagang “tukayo”) at makumbinsing panandaliang lumabas sa kumbento, unti-unti siya nitong ipinakilala sa mga gawain niyang noo’y itinuturing na “radikal” ng kumbentong kinabibilangan nila. Mga ilang ulit na ring napilitan si Sister Stella B (binigyang-buhay ni Laurice Guillen) na piliing lisanin ang orden upang magawang tulungan ang mga nagwewelgang manggagawa ng Republic Oil Company sa kanilang mga hinaing ukol sa mas mataas na pasahod at makatwirang ugnayan sa pagitan nila at ng may-ari. Madalas ipagkibit-balikat lamang ng matapang na madre ang mga babala’t pagpupumilit ng Mother Superior ng kanilang orden na ang kanyang gawai’y taliwas sa tindig ng Simbahan na huwag makihalubilo sa politika, habang sinasabing “hindi lang nila masabayan ang mga malalaking pagbabago sa Simbahan ngayon; nilalakad na ng Simbahan ang pagtatanggol sa karapatan ng mga naaapi’t dukha.”

Maipapalagay sa unang tingin na ibang-iba ang kalagayan nina Sister Stella L at Sister Stella B: ang una bilang isang batang madre na nag-aalinlangang tulad ni Hamlet kung marapat ba o hindi ang kanyang sinusuong na pagsuway, at ang huli bilang matatag na babaeng handang ipaglaban ang makatarungan kahit taliwas ito sa mga kautusan. Ganito ang pagtatambis na ginawa ng peryodistang si Nick Fajardo (ginampanan ni Jay Ilagan) na ginawan ng artikulo ang buhay ni Sister Stella B, na may halong panunuya kay Sister Stella L bunga na rin ng sama ng loob niya dito bilang kanyang dating kasintahan. Madaling sabihin, katulad ng pagpapagalit ng kanyang patnugot (sa pagganap ni Liza Lorena) sa kanya, na isa lamang itong usapin ng kanyang nainsultong pagkalalake. Gayunman, makikita nating mayroon pang mas mabigat na dahilan kung bakit magiging mahirap sa mga nabanggit na karakter ang ituring kaagad ang kaayusang ito bilang marapat para sa mga babae.

Nguni’t maaaring ituring bilang isang masamang panguna ang mga naunang pagbasa na pinagtitibay ang tinawag ng peministang manunulat na si Adrienne Rich na compulsory heterosexuality o “sapilitang heterosekswalidad,” isang kaayusan kung saan nakakahon ang pagkababae ng babae sa kung ano ang sasabihin ng namamayaning sistemang patriyarkal, isang sekswalidad na inihahain sa mga pagnanasa ng mga lalake. Sa konteksto ng pakikibaka ng mga madre para sa pagkakapantay-pantay ng uri, hindi rin maiwasan na maisantabi ang usapin ng mga babaeng manggagawang katulad ng asawa ng lider ng unyon na si Ka Dencio, si Nanay Auring, at si Soledad. Aniya,

Sa katotohanan, ang pagawaan, sa mga institusyong panlipunan, ay isang lunan kung saan ang babae ay natuto nang tanggapin ang panggagahasa ng lalaki sa ating mga hangganang pang-isip at pangkatawan kapalit ng pag-iral; kung saan ang babae ay tinuruan – malamang ng panitikang romantiko o ng pornograpiya – na tignan ang sarili bilang biktimang sekswal. Ang isang babaeng nagtatangkang takasan ang gayong panggagahasa, kasabay ng kakulangang ekonomiko ay malamang magpakasal bilang uri ng inaasahang proteksyon, gayong wala rin naman siyang dalang kapangyarihang sosyal ni ekonomiko, at sa gayon pumapasok sa isang institusyong siya’y api pa rin. (7)

Sa kontekstong inilalarawan ni Simon During sa kanyang sanaysay na Postmodernism or Postcolonialism Today, nagiging tila isa lamang dagdag na pang-aapi rin ang pakikibahagi ng isang api sa isang kilusang nagsisikap pagsama-samahin ang iba-ibang “tinig ng api” upang ipakita ang “iisang mukha ng mga api,” gayong hindi totoo na iisa lamang ang mukha ng api.

Maaari nating tahasang ituring ang isiping postmoderno... bilang ang kaisipang tumatangging ituring ang Iba na Katulad. Sa gayon itinatatag nito ang isang lunang teoretiko para sa itinatanggi ng postmodernismo: ang kaibahan. ... Marahil di-pangkaraniwan, ang post-kolonyalismo ay itinuturing bilang kailangan, sa mga bansa o pangkat na biktima ng imperyalismo, na makapagtatag ng identidad na di-narumihan ng unibersalista o Eurosentrikong konsepto at larawan. Nagiging masalimuot ang argumento, dahil ang post-kolonyalismo ang bumubuo sa isa sa mga Ibang nagnanais umasa at mapapaging wasto ng unang aspeto ng postmodernong pag-iisip, ang pagtanggi nitong ituring ang Iba na Katulad. (8)

Makikita kung papaanong maituturing na nagiging mapaniil, kung susundin natin ang postmodernong pagbasa, ang mga ugnayang kinabibilangan ng mga tauhan sa iba pang kapwa nila tauhan. Nasisiil si Nick bilang peryodista ng kanyang patnugot sa paghahantad ng mga totoong nagaganap sa piket ng mga manggagawa ng Republic Oil, nguni’t ang kanya mismong sariling perspektiba ay maaaring nawawala rin ang tinig ng mga manggagawa sa pagnanais niyang maipasa ito sa imprenta. Kahit sinisikap ni Sister Stella L na mabigyang-tulong ang mga manggagawang pinili niyang ipaglaban, napabayaan din naman niya ang una niyang tungkuling gabayan si Gigi na sa bandang huli’y napilitan ding magpatiwakal, bunga ng maling akalang nagiging “pabigat” na lamang siya sa mga nakapaligid sa kanya. Itong mga ganitong suliranin din ang nagpipilit sa mga tauhan na timbangin kung alin ang mas may maliit na opportunity cost sa kanilang konsiyensiya, kung kailan “hindi maiiwasan ang magdesisyon kung ano ang tama sa iyong palagay.”

Si Foucalt Laban Kay Rand

Nang malubos ang pagtataya ni Sister Stella L sa laban ng mga manggagawa nang piliin niyang lisanin nang tuluyan ang kumbento sa Caritas matapos mailibing si Gigi, nasaksihan niya ang tahasang panggigipit at pandarahas ng mga “eskirol” o tauhan ng may-ari ng Republic Oil. Sapilitan silang itinali ni Nick (na pinili na ring umalis sa pinagtatrabahuhang pahayagan nang hindi na nito pinayagang ilabas ang kahit anong artikulo ukol sa welga) habang pinapanood ang pagpapahirap kay Ka Dencio, na masikap nilang hinahanap nang mga nakaraang araw. Bagaman pinakawalan din sila pagkatapos ng pambubugbog kay Nick at ilang tangkang pagsasamantala kay Sister Stella L, patago nilang pinagbabaril si Ka Dencio habang bumabagyo at natagpuan lamang ang bangkay pagkatapos ng ilang araw. Gayunman, sa halip na makamit nito ang layuning takutin ang mga nagwewelga na sumuko o “sumunod” kay Ka Dencio, lalo lamang nitong napag-alab ang paninindigan ng mga welgista na, sa pangunguna na rin mismo ni Sister Stella L at ng mga kapwa niya madre na kinilala ang katuwiran ng kanyang pakikisangkot, ay sama-sama nang pinuno ang piket.

Liban pa sa tradisyunal na paniniwalang ang pagkakaroon ng isang martir bilang simbolo ng pakikibaka ay lalo lamang magpapaalab sa mga tumututol sa paniniil (9), paano pa natin ito makikita sa perspektibang ating tinatalakay? Maaari nating hugutin ang sinabi ni During ukol sa kapangyarihan ng wika upang pagbuklurin ang mga mamamayan sa kanilang pagbabahagi ng mga katulad na pangyayari sa buhay, na kanya namang kinuha mula kay Benedict Anderson. (10) Sa pagkakabuklod ng mga manggagawa sa isang kalagayan ng pang-aapi at di-makatarungang ugnayan, nakabahagi si Sister Stella L at si Nick nang sila mismo ang gipitin ng mga “eskirol.” Itong maituturing na “wika” ng sama-samang pagdurusa at sama-samang pagtatanghal ng kanilang karapatan ang siyang kultura nilang tinatawag na kanila, na kung bibigyan ng analogo sa kasaysayan, “ang kulturang winasak ng imperyalismo at ng wika nito; ang mga post-kolonisador, kung hindi makikilala bilang imperyalista, ay hindi magagawang ipilit ang kultura at wika ng mga imperyalistang bansa.” (11)

Ang pampamayanang pagdaranas ang nagpapatibay sa layunin ng isang pakikibakang naniniwalang makatarungan ang kanilang ipinaglalaban. Binibigyang-katuwiran nito ang mga pagkilos tungo sa pagkamit ng mga hinaing na malaong hindi dinirinig. Ipinapaliwanag nito kung papaanong “kahit hindi nauunawaan ang mga islogan ng Tahimik na Nakararami... alam nilang dahil sa kanila lumalaban ang mga mag-aaral, na ang karapatan nila ang itinataguyod ng mag-aaral; at kung makita nila na, para sa kanila, handa ang mga mag-aaral na harapin ang batuta at bala, kahit papaano’y nabibigyan sila ng pag-asa, at di maglalao’y sasama na rin sila sa laban.” (12) Dito nalulubos ang layon ni Michel Foucault, sa kahulihang bahagi ng kanyang buhay-akademiko, sa muling pagkilala sa tradisyon ng panlipunang pakikisangkot bilang siyang pinakamahalaga. Bilang isa sa mga kinikilalang intelektwal ng postmodernong kaisipan, tila baga nabigyan ng “tulay” ang dalawang teoryang itinuturing ni During na “magkasalungat,” sapagka’t napagtibay dito ang “pag-aaral ng kasaysayan sa katuwiran ng lunang kanilang kinalalagyan at mga sangguniang pinagbubuhatan nila... ang mga ito’y tala ng isang mahaba’t di tiyak na pagkilos na kailangang ayusin at itama muli’t muli. Isa itong pilosopikong pagkilos.” (13)

Gayunman, hindi rin natin maiwasang tignan ang taliwas na perspektiba na siyang marahil ay dahilan ng Mother Superior ni Sister Stella L, si Sister Juaning, kung bakit hangga’t maaari’y pinipigilan niya itong lubusang makisangkot sa usapin ng mga manggagawa nang di mapahamak. Matapos ang kanilang sinapit sa mga “eskirol,” dinapuan ng malubhang karamdaman si Sister Stella L at napilitan si Nick na pagpahingahin muna itong muli sa kumbento. Naitanong ng mapag-alalang madre kay Nick: “Kailangan bang isakripisyo ang kapakanan ng isa para lamang magampanan ninyo ang inyong tungkulin?” Makailang ulit nang inilarawan ng mga manunulat kung papaanong “kinakain ng isang himagsikan ang mga anak nito.” (14) Dulot nito, hindi rin marahil kataka-taka kung sa ilang pagkakataon ay usigin din ng mga tao kung bakit minsa’y isinasawalang-bahala na ng ilang mga kilusan ang kapakanan ng kanilang mga kasapi. Lumilitaw tuloy sa kasalukuyan ang isang pagkilos kung saan binibigyang-katuwiran lamang na ang pangunahing pagtuunan dapat ng pansin ng isang tao ay ang pagpapabuti ng kanyang sarili at ang paggagawad ng kalayaang sa indibidwal na nibel, habang ipinagbabawal ang sapilitang pagpapabahagi sa tao sa mga kilusang panlipunan. (15)

“Taktikal Nga Opensiba”

Magpasahanggang ngayon itinuturing pa rin ang Sister Stella L bilang isang matibay at maningning na pagtatanghal ng suliraning kinakaharap ng mga uring nakabababa sa lipunan. Magpasahanggang ngayon, sa kabila ng dalawang Himagsikang Bayan sa Epifanio de los Santos Avenue (EDSA) na nagpalayas sa diktadurya at sa isang tiwaling Pangulo, tila lalo lamang lumalala ang sitwasyon. Sa kabila ng pagsusumakit ng mga kadre at iilang martir para sa pagpapanatili ng demokrasya, tila bumabalik tayo sa isang kalagayan sa ilalim ng kasalukuyang pamahalaan na di kaiba sa taong 1972.

Ito marahil ang sanhi kung bakit maraming mga mamamayan ang sawang-sawa na sa pakikisangkot, na siyang mismong tema ng himig ng pelikula, ang awiting Sangandaan ni Gary Granada kung saan ang dalawang kabahagi sa pakikibaka ay pinagtatalunan ang tunay na halaga ng Himagsikang EDSA:

EDWARD : Ang sinasabi ko lang, ang ayoko lang naman, Tayo’y maiwan ng kasaysayan
NOLI : Ang sinasabi ko lang, ang ayoko lang naman, Tayo’y malansi at malinlang ...

EDWARD : Huwag kang maging bingi, huwag kang maging bulag
Nagkakaisa ang masang Pilipino
NOLI : Huwag kang maging bingi, huwag kang maging bulag
Sino ba’ng may pakana nito ...

EDWARD: Ang masa ang lumilikha ng kasaysayan
NOLI : Ang masa rito’y ginagamit lang …

EDWARD
Ang sinasabi ko lang
BOTH
Ang ayoko lang naman, Sa huli tayo pa ang maglabanan

Nananatiling isang suliranin kung papaanong mapagiging makatwiran ang pagkilos ng post-kolonisado tungo sa pagkakaroon ng isang identidad sa isang postmodernong kaayusan. Kung, katulad ng iginigiit ni During, nawawalan ng lunan sa pagtatagpo ang post-kolonisado at post-kolonisador upang magtalaban, hindi nga maiiwasang muli at muling mapagtibay ang hegemonya ng mga namamayaning uri habang muli’t muling sinisiil ang post-kolonisado. Hangga’t hindi “lubusang nakakalayo mula sa pagkamalawak at kakalatan ng imahen-kapitalismo, marahil ito ay dahil hindi ito nakapakinig nang maigi sa mga tinig na pinag-uusapan ang differend sa kanilanang hangganan.” (16)


Mga Sanggunian:

Anderson, Benedict. Imagined Communities: Reflections on the Origin and Spread of Nationalism. Pasig City: Anvil Publishing, 2003.

Derrida, Jacques. Of Grammatology. Salin ni G. C. Spivak. Baltimore and London: John Hopkins University Press, 1978.

During, Simon. “Postmodernism or Postcolonialism Today,” sa The Postcolonial Studies Reader, eds. Bill Ashcroft, Gareth Griffiths and Helen Tiffin. London: Routledge, 1995. 125-129.

Foucault, Michel. The History of Sexuality Volume 2: The Care of the Self. New York: Random House, 1985.

Ileto, Reynaldo Clemeña. Pasyon and Revolution: Popular Movements in the Philippines, 1840-1910. Quezon City: Ateneo de Manila University Press, 1979.

Lacaba, Jose F. “The People’s March,” sa Days of Disquiet, Nights of Rage (Pasig City, Anvil Publishing, 2003) 113-128.

Marx, Karl. The 18th Brumaire of Louis Bonaparte, 1852. , tinungo Setyembre 12, 2009.

Olalia, Felixberto Sr. “Mensahe sa Limang-araw na Pag-aayuno Para sa Pagpapalaya ng Lahat ng Detenidong Lider-manggagawa at iba pang Bilanggong Politikal”, kay Manuel L. Quezon III, sa 20 Speeches that Moved a Nation. Pasig City: Anvil Publishing, 2002.

Rich, Adrienne. “Compulsory Heterosexuality and Lesbian Existence,” sa Blood Bread and Poetry. New York: Norton Paperback, 1994.

Spivak, Gayatri Chakravorty. “Can the Subaltern Speak?”, kay C. Nelson and L. Grossberg (eds.) sa Marxism and the Interpretation of Culture, Basingstoke: Macmillan Education, 1988. 66-111.

Trambulo, Alan. “Sister Stella L: Behind the Scene,” V Magazine, Issue No. 7, April 2005 , tinungo Setyembre 15, 2009.

Mga Tala:

(1) Mabuting halimbawa ang isang tula ni Mano de Verdades Posadas (binigyang-tinig ni Felixberto Olalia Sr. sa kanyang huling talumpati) na likha sa kainitan ng mga demonstrasyon sa mga huling taon ng rehimen ni Ferdinand Marcos:

Ang pagkakapiit/ Sa halos pusikit/ Na karimlan/ Ay di dahilan
Upang tayo’y/ Sa kababaan ng kisame/ Huwag na tayong dumapa/ Sa malamig na sahig;
Sa kaliitan ng silid, / Huwag na tayong sumiksik/ Sa sulok at humalukipkip.
Ang pagkakulong / Sa panahong /Wari’y di matatapos
Ay di dapat makaupos /Sa ating pagkilos
Tungo sa paghulagpos / Upang lalong makakilos.

Felixberto Olalia Sr. “Mensahe sa Limang-araw na Pag-aayuno Para sa Pagpapalaya ng Lahat ng Detenidong Lider-manggagawa at iba pang Bilanggong Politikal”, kay Manuel L. Quezon III, sa 20 Speeches that Moved a Nation. (Pasig City, Anvil Publishing, 2002), 76.

(2) Gayatri Chakravorty Spivak, “Can the Subaltern Speak?”, kay C. Nelson and L. Grossberg (eds.) sa Marxism and the Interpretation of Culture, (Macmillan Education, Basingstoke, 1988), 80. Sa Ingles: “For the ‘true’ subaltern group, whose identity is its difference, there is no unrepresentable subaltern subject that can know and speak itself; the intellectual's solution is not to abstain from representation. The problem is that the subject's itinerary has not been traced so as to offer an object of seduction to the representing intellectual. In the slightly dated language of the Indian group, the question becomes, How can we touch the consciousness of the people, even as we investigate their politics? With what voice-consciousness can the subaltern speak?”

(3) Jacques Derrida, Of Grammatology. Salin ni G. C. Spivak (Baltimore and London: John Hopkins University Press, 1978), 10. Sinabing: “The ‘rationality’… which governs a writing thus enlarged and radicalized, no longer issues from a logos. Further, it inaugurates the destruction, not the demolition but the de-sedimentation, the de-construction, of all the significations that have their source in that of the logos.”

(4) Karl Marx, The 18th Brumaire of Louis Bonaparte, 1852. , tinungo Setyembre 12, 2009. Binanggit na “[The proletariat] are therefore incapable of asserting their class interest in their own name, whether through a parliament or a convention. They cannot represent themselves, they must be represented.”

(5) Alan Trambulo, “Sister Stella L: Behind the Scene,” V Magazine, Issue No. 7, April 2005 , tinungo Setyembre 15, 2009. Nang una pa lamang naipalabas ang pelikula, diumano’y isang mataas na opisyal ng pamahalaan ang tinawag itong “negatibo” at may posibleng “masamang bunga sa masa,” sanhi upang ilakad nito sa mga sensura na huwag pahintulutang mailabas ang pelikula. Sa kabila nito, si Pangulong Marcos pa raw mismo ang nagsabing bayaan itong maipalabas.

(6) Ibid. Hindi rin iilan ang naging mga kompromisong hinarap ni Mike de Leon at ng manunulat niyang si Jose “Pete” F. Lacaba upang mailabas lamang ang pelikula sa tulong ni Lily Monteverde. Sa kabila nito, hindi rin kaagad kinilala ng mga manonood ang pelikula at nadaig pa ito sa takilya ng pelikula ni Sharon Cuneta na Bukas, Luluhod ang Mga Tala. Kaya marahil, hindi na rin bago na ito ang mga suliraning hinaharap ng mga tinatawag na indie film sa kasalukuyan, sa kabila ng kanilang pangalan at implikasyon nito na “hiwalay” sa mga usaping pinansiyal, katulad na rin ng mga temang nakakahon ito na talakayin tulad ng kabaklaan at buhay ng mga “yagit” sa mga eskinitang “di-sibilisado.” Sa isang banda, maituturing itong pagsasatinig; nguni’t nabibigyang tinig nga ba talaga sila?

(7) Adrienne Rich, “Compulsory Heterosexuality and Lesbian Existence,” sa Blood Bread and Poetry (New York, Norton Paperback, 1994), 187. Sa orihinal na teksto: “The fact is that in the workplace, among other social institutions, is a place where women have learned to accept male violation of our psychic and physical boundaries as the price of survival; where women have been educated – no less than by romantic literature or by pornography – to perceive ourselves as sexual prey. A woman seeking to escape such casual violations along with economic disadvantage may well turn to marriage as a form of hoped-for protection, while bringing into marriage neither social nor economic power, thus entering that institution also from a disadvantaged position.”

(8) Simon During, “Postmodernism or Postcolonialism Today,” sa The Postcolonial Studies Reader, eds. Bill Ashcroft, Gareth Griffiths and Helen Tiffin (London, Routledge, 1995), 125. Sa orihinal na teksto: “We can, rather, brutally characterize postmodern thought... as that thought which refuses to turn the Other into the Same. Thus it provides a theoretical space for what postmodernism denies: otherness. ... [P]erhaps eccentrically, post-colonialism is regarded as the need, in nations or groups which have been victims of imperialism, to achieve an identity uncontaminated by universalist or Eurocentric concepts and images. Here the argument becomes complex, since post-colonialism constitutes one of those Others which might derive hope and legitimation from the first aspect of postmodern thought, its refusal to turn the Other into the Same.”

(9) Laganap sa kulturang manghihimagsik ng Pilipino ang imahen ng martir, sa puntong tila baga hindi na ito maihihiwalay sa kanyang pagkilos tungo sa emansipasyon. Sa panulat ni Reynaldo Ileto: “In its narration of Christ’s suffering, death and resurrection, and of the Day of Judgment [the Pasyon] provides powerful images of transition from one state or era to another, e.g., darkness to light, despair to hope, misery to salvation, death to life, ignorance to knowledge, dishonour to purity and so forth. During the Spanish and American colonial eras, these images nurtured an undercurrent of millennial beliefs which, in times of economic and political crisis, enabled to peasantry to take action under the leadership of individuals or groups promising deliverance from oppression.” Pasyon and Revolution: Popular Movements in the Philippines, 1840-1910 (Quezon City, Ateneo de Manila University Press, 1979), 14.

(10) Bilang pagpapaliwanag, isinulong ni Benedict Anderson ang kakayanan na likhain ang isang bansa sa sandaling mapanghawakan ng mga mamamayan ang mga paraan ng pagpapahayag na itinatanggi sa kanila dati ng mga panginoong dayuhan. Kanyang wika: “Essentially, I have been arguing that the very possibility of imagining the nation almost historically when, and where, three fundamental cultural conceptions, all of great antiquity, lost their axiomatic groups on men’s minds. The first of these was the idea that a particular script language offered privileged access to ontological truth, precisely because it was an inseparable part of that truth.” Imagined Communities: Reflections on the Origin and Spread of Nationalism (Pasig City, Anvil Publishing, 2003), 36.

(11) Simon During, “Postmodernism or Postcolonialism Today,” 127. Sa orihinal: “the culture destroyed by imperialism and its tongue; the post-colonizers, if they do not identify with imperialism, at least cannot jettison the culture and tongues of the imperialist nations.”

(12) Jose F. Lacaba, “The People’s March,” sa Days of Disquiet, Nights of Rage (Pasig City, Anvil Publishing, 2003) 116. Mula sa tekstong Ingles: "The members of the Silent Majority may not understand the high-sounding slogans... but... they know it is for them the students are fighting, it is their rights that the students are upholding; and when they see that, in fighting for them, in upholding their rights, the students are willing to face bludgeons and bullets, somehow they are filled with hope, and it will not be long before they too go out in the streets to join in the fight.”

(13) Michel Foucault, The History of Sexuality Volume 2: The Care of the Self, (New York, Random House, 1985), 9. Nagbubuhat siya hindi sa pag-aaral ng kasaysayan kundi sa mga usaping pragmatiko, na siyang pinatutungkulan ng saling ito: “studies of history by reason of the domain they deal with and the references they appeal to... they are the record of a long and tentative exercise that needed to be revised and corrected again and again. It was a philosophical exercise.”

(14) Hindi iba sa mga naging salaysay ng kasaysayan ang mga ganitong pagwiwika. Madalas banggitin ang Rebolusyong Pranses ng 1789 at ang Rebolusyong Bolshevik sa Russia bilang halimbawa kung papaanong nagtapos lamang ang mga ito sa ilalim ng mga diktador (sina Napoleon I at Josef Stalin) at pumapatay lamang ito ng higit pang mga tao.

(15) Sa kaisipang tinatawag na Obhetibismo na pinangunahan ng manunulat na si Ayn Rand, iginigiit na “ang wasto at katanggap-tanggap na silbi ng buhay ay ang pagkakamit ng pansariling kaligayahan; na ang tanging sistemang panlipunang sang-ayon dito ay ang paggalang sa pansariling karapatan, na kinakatawan ng laissez-faire capitalism; at ang silbi ng sining bilang pagsasabuhay ng realidad.” Bagaman mabuti itong pagtingin para sa pangangalaga ng sarili bilang bahagi ng isang kabuuan, ang tahasang pagkataliwas nito sa maka-panlipunang pananaw ay nagbibigay-suliranin sa kung papaano ito tunay na maisasagawa nang hindi nakakasama sa iba. Para sa isang maikling pagtingin sa mga inilalatag ng kaisipang ito, makabubuting tunguhin ang Ayn Rand Institute .

(16) Simon During, “Postmodernism or Postcolonialism Today,” 128. Makikita sa Ingles kung papaanong “If [one] cannot fully distance himself from the sublimity and internationalism of what we can call image-capitalism, then that is perhaps because he has not listened carefully enough to those voices which talk of the différend on its borders.”


SA PAGSASATINIG NG IBA: Isang Pagsusuri sa Pelikulang “Sister Stella L” sa Konteksto ng Talaban sa Pagitan ng Postmodernismo at Postkolonyalismo by Hansley A. Juliano is licensed under a Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 3.0 Philippines License.
Based on a work at kalisnglawin.blogspot.com.

Dreaming Awake

Why “Heroism” Today?

“Those who do not learn from history are doomed to repeat it.”

– George Santayana

“The Filipinos had only one general, and they have killed him.”

– General Hughes, commenting on the death of General Antonio Luna.

Being a child of the 1990’s, I have for role models the confluence of cultures and the overbearing presence of the neo-liberal economies that have been deemed to be the new rulers of the world. I have been exposed to the outlandish narratives of Tenchi Muyo, Zenki, Saber Marionettes, and yes, even Sailor Moon. I dreamed of bringing about world peace through fighting enemies of humanity in various monstrous shapes, together with the friends I have, whenever I see Laser Squadron Maskman, Masked Rider Black, and Space Sheriff Shaider are running around the streets. I once dreamed of terminating terrorism whenever I watched G.I. Joe, Rambo, and Chuck Norris, as well as other vigilantes like Batman. And for once, I actually became acquainted with the insanity of human existence with ABS-CBN making the (fatal? stupid? mistaken?) decision of showing Neon Genesis Evangelion, where Third Impact became an almost certain reality and will wipe out humanity at the flick of a switch.

I am of a generation that grew up in fantasies, but not those of the magical prairies of old as shown by the Grimm Brothers and Walt Disney. I am of an older breed: those of Hans Christian Andersen, those where Little Red Riding Hood was eaten, where the little match girl died on the streets. It was an older ethic of harsh reality but with the grit and shimmer of the new era, the dawn of the metal behemoths.

We graduated from these immersed into the seedy and tumultuous hormonal imbalances of adolescence. As a young man I have strived to contain myself with reading all the texts I have imposed on in classes, taking refuge in the images of pure, unassailed, unadulterated existence. The portrayal of saints as heaven’s messengers incarnate in the flesh, solid without misgivings, tender despite their fierceness, were taught to me hand-in-hand with the pantheon of the heroes of my nation, paragons of selfless patriotism and are honorable in defeat to work with their enemies for the betterment of the nation, in the process becoming brothers who work for the spread of democracy worldwide.

All fantasies which have been dashed when the grim reality of adulthood looms its head above us. All these beliefs and naïveté which has eventually sapped the life away from us, something which reduced us into jaded husks of our former selves spouting the very same things that our failed and tragic first President Emilio Aguinaldo would hold throughout his life: “better be not rash like the moth who died in the flame; it is bad to be learned, you will be hanged; remain little and stay out of trouble.” Yet we glorify now this littleness and claim it as a way to salvation! I will be the change. I’m asking the man in the mirror to change his ways. Ako mismo. Narratives which claim to emancipation but are actually more boxing and therefore more oppressive in their very nature. That "the subaltern cannot speak."

Never have we become so jaded with changing the world than thinking that we ourselves are the center of the world. We have become so much caught up in the necessities and our fears of our daily lives that we have become too deeply anxious of everything, losing our capability to see and hear what is really around us. How it is that our world is not really a small space, but a place big enough despite everything. How science and technology, despite its promise of bringing everything together, only drives everyone apart. All abstractions reduced to a science, an existence predetermined and could therefore be manipulated even before you were born, condemning you to a pathetic existence which all your feel good mechanisms will not at all save you from. And any attempt at audacity is downplayed by the very callous and sarcastic words only George Estregan Jr. could deliver with such gusto you will want to strike your TV screens:

“Nagpapakabayani ka ba? Gusto mo bang magkaroon ng monumento sa Luneta? Laos na yan boy!”

It is because we have been defeated by Jareth, the Goblin King. We have been amazed by David Bowie’s Area so much that he succeeded in taking away what was our most powerful weapon: our dreams. (For the uninitiated, that’s an allusion. See how people who will read this need a joke to be explained to them? That’s how bad it is today.)

We have lost imagination, trembling and fascination. We see life as a game and we want Walkthroughs before we play it. And then we complain that life seems so dull and without mystery? Why of course, you have not just blinded yourself to the glaring truth that you are fatally bound to it, but that you even enjoy such a condition. We have denied the power of dreams and the human soul, and its capacity to steer beyond what appears to be impossible to surmount in order to win and assert our humanity and right to existence. Something which Martin Seligman probably never considered. Something which Gaara rightly rebuked his elder Kages in deciding that only murdering an outlaw could be the solution to saving their villages who lived off the expense of others:

And this is why we need heroes. This is why we need narratives. This is why despite the call to get real, we need flights of fancy. They say poets and writers are madmen who are a threat to society and must therefore be eliminated for stability. Why yes! They are the most dangerous people on the planet and they are proud of it. They do not want monuments; their danger lies not in the constructs but in the ideas and emotions they inspire. Isabel Allende once wrote of an aged fencing master, Manuel Escalante, who believes that “the highest pursuits are not those that have tangible products.” They never were, because only the magnanimity of the human soul willing to break free from the bonds of oppression it was cast into can be deemed the true ethic of human life. Only a person who acknowledges his paradoxical existence of wanting to be free yet as well binding himself to the constructs of what he deems just can dream and be part of the movement to a true liberating society.

Only dreamers will be able to move the cosmos, whilst acknowledging they can never change it but be stewards of the wonders we have to those coming after us. We acknowledge an end, yet it is an end that is never in our capacity to hold back, being finite beings in an infinite plane.

Heroes are not white cloths: they are rags, but they are rags that can be hurled at the face of prevailing oppressive circumstances. They know they are only one but are one; that they cannot do everything but can do something with everyone. They have broken ties with their family because they have espoused a cause: that of the people. They might not have known it, but however dirtied their lives might have been with their failings, they have become sign posts calling us to learn and go on. Postmodernism is a tool, but not an end to emancipation. Caroline Hau has shouted of necessary fictions, and they have been always been an effective rallying cry. It is not without reason Martin Scorsese made Paul speak of truth as “what the people need to believe.” Symbols might be nothing, but they can be everything to a soul who is ever wanting and willing to take the path of responsibility with the free will given him, however painful it might be.

A curious change came over me which I have always noticed in myself whenever anything has stirred my feelings. The flame and the moth seemed to go farther away, and my mother's voice sounded strange and uncanny. I did not notice when she ended the fable. All my attention was fixed on the fate of the insect. I watched it with my whole soul. It had died a martyr to its illusions.

It was a long time before I fell asleep. The story revealed to me things until then unknown. Moths no longer were, for me, insignificant insects. Moths talked; they knew how to warn. They advised, just like my mother. The light seemed to me more beautiful, more dazzling, and more attractive. I now knew why the moths circled the flame.

– Jose Rizal, Memorias a Un Estudiante de Manila

Flashes

The metal behemoths and puppies
still snake around the concrete pastures
While the faces of deranged hippies
Fly about the back of my head in raptures

They warn me like persistent fireflies
That the hour of Cromwell's passing is nigh
Yet I'd rather remain here with my cries
And wait for him to help me, and then die.

For hope is gone.

A picture...
A memory long frozen in the recesses
A soul...
A perpetual desire to break free
A screen...
A manifestation of portents unfathomable
A heart...
A particular blob of flesh we always cry on

The pitch-black canopy of the night sky
Of the ghetto of wisdom and capitalist excess
Ironically baptized after a revolutionary society
Rejected by these ghettoes and wenches

Plays its colors and produces illusions of that color
That Hitler's acolyte splashed on our sidewalks
That indicates health, fertility and excitement
That is the rallying call of my queer siblings
That is the color of the yogurt which reminds me of you.

Yes you. You never left my mind, though you never acknowledge it.

My cruel Rosalind, you are not imagined.
You are in the same plane of existence as I am
Yet I have been as significant as a dead ram
To my greetings you give a mere blank stare
In the room of the deceitful master that I dare
Stand up, sit down and try to comprehend
The words of a sage that I have not a hand
Kill me with longing, yes, I have expected
But with empty eyes, worse than executed.

Or maybe it is just the conceits
Of my soul's countless defeats
That asks the sage biting his nails
To be more benevolent with his hails

Or perhaps it is about time
Of my demise dictated in rhyme
To let go, go on, on with the flow
That shall make me bury my sorrow.

Yet how could it be?
I cannot forget thee.

Sa Kapitalistang Pag-Iral at ang Subconscious

May mga pag-iisip at pag-iral talagang sabihin na nating sa sobrang radikal, posible nga sigurong nakakawasak siya ng pagkilala natin sa ating sarili. Yun bang sa labis na tila pagkakalas at pagkasalungat ng mga bagay na nais mong pagsama-samahin sa iyong buhay, maaaring isang malaking implosyon ang maganap... pero iyan naman ay sa aking pagpapalagay lamang, na marahil bunga ng walang-wawang displacement na aking naranasan sa mga nakakaraang araw.

1. Aminin na natin, maraming mga naganap na may halaga sa pambansang kamalayan na hindi ko lubusang napahalagahan ni nagawan ng karampatang pagkilala sapagka't ang mga sektor pribado na aking kinabibilangan ay hinatak ako nang madalian. Hindi ko naman masisi, pero hindi ko rin magawang matino. So, ano ang magagawa natin kundi ang sinabi ni Shakespeare:

Macbeth: If we should fail?
Lady Macbeth: We fail! But screw your courage to the sticking place, And we'll not fail.
...
Macbeth: If it were done when 'tis done, then 'twere well it were done quickly.

- Macbeth, Act I

Pero kung ako ang tatanungin mo, hindi masama ang sitwasyon: napakaganda nga e. Na hindi ko na natapos ang pagsasanay noong Miyerkules para sa pagsisilbi ng ACMG sa Simbahan ng Gesu ay hindi na ganoon nakakapanghinayang ng oras: yun na lamang maging guro mo sa pagsasanay na ito ang kamangha-manghang si P. Timoteo Ofrasio, S.J. ay isa nang napakalaking salpok sa iyong pagkilala sa Liturhiya. Kaya sa mga giliw na kapatid na nagsisimba sa Gesu, kung mapapansin ninyo na ganito na ang lokasyon ng servers' base area, huwag na kayo magtaka:

At ano ang paliwanag ni P. Tim kung bakit inilipat ang servers' base area:

Tandaan ninyo ang Liturhiya maraming mahahalagang simbolismo iyan, na hindi itinuturo sa inyo sa Teolohiya. Hindi naman alam ng mga pari yan kung hindi mo pag-aaralan. Bakit kayo maglulunan bilang magseserbisyo sa kaliwa ng altar, e hindi ba ninyo alam na hindi dapat nilalagyan ang kaliwa? There is DEXTER, the Right where Light inhabits, and SINISTER, which is the habitation of evil. THE LEFT IS THE SYMBOL OF EVIL.

Marahil isa sa mga magandang argumento kung bakit hindi mabuti ang pagsamahin ang politika at pananampalataya sa isang kilos.

2. At muli, kahapong Huwebes sa aming klase sa Ph 101 - JJ kung saan naligtas na naman ang aming pangkat sa pag-uulat pero kami naman ang unang-unang mag-uulat ng aming mga artikulong pagsasanggunian ng aming sari-sariling papel. napaisip na naman ako nang malupit ni P. Luis S. David, S.J. nang biglaan ukol sa power in the margins:

We use to think of margins as beyond the edge of the earth, you look at the table top, we look at margins as somewhere to fall off. But that is a mistaken notion: power is getting to be exercised… look at how we see more dollar remittances despite global economic downturn. What keeps you afloat, ARE THE OFWs! Not Ayala, not Gokongwei, not Henry Sy, not Enrique Razon, not Arroyo’s know-how in economics. What is keeping us afloat is OFW REMITTANCE! From those sending us remittances, we should be appreciative of them. Why is it that we devote one page to people working on the margins, the deceased 24 marines, yet we always devote to Gloria’s dinner?!

The real movers are as close as where you are standing! Isn’t that a correct way of how things really work? That 80 million families do not wait for the government, we’ll be working for ourselves. And that is where the action really is! Why focus at celebrities’ lives when they show you nothing to understand your lives better? The lives of Sam Milby and Bea Alonzo are not real lives, so bakit tayo nakatutok sa mga pantasya na yan?! Nakatutok tayo sa isang drama ng teleserye na hindi naman tunay na buhay? So why treat it as if it is the Holy Grail?! Hindi naman totoo, court proceedings are mediated by money and connection, and yet you have the drama of the blindfolded Lady Justice. Why do we spend too much time on fictions that we do not need to live?

That is why we should look at disciplinary power arrangements. We should call capillaries major arteries, they are the fiction. Major capillaries are the major arteries. Let’s pick up the end of the stick, not its fantastical romantic end. The present system as configured is the fantasy. We are talking of strategies supporting populations which are administrative matters. A population is a country trying to run itself. Maybe nearer its beginning, it may have some efficacity, but we appear to have moved beyond the point where it had been efficacious so now we are at point of diminishing returns. A disciplinary regime is built like Transformers: not as fast, but as dramatic. Maybe it’s time to transform, and there’s no shame to do that because the disciplinary regime expects you do that. It is a structure completely of tin that throws out can openers. It teaches its denizens to use them: it gives us tools, but it also gives us can openers. The disciplinary regimes teach them to do the masters’ house, but it can also unmake the masters’ house and build a new structure altogether.

Maybe we can have amalgams, combinations that way, but we cannot allow things to stand when they have stagnated. That is the context in which we explore other possibilities because we do not want stagnation. The disciplinary structures precisely take away your fixation from empty panopticons. It is the miracle of Pentecost, the Holy Spirit is most effective when it is gone without a trace. Foucault says power is most effective at the capillaries. In a way it’s very counter culture because we tend to fossilize central authorities, generally the fare we are brought up on and accustomed to. It is the irony: it does not correspond to anything real yet we focus. GET REAL. We expect you as denizens of disciplinary society TO GET REAL.

- Fr. Luis S. David, S.J., Lecture, August 20, 2009

Muli, tila baga binibigyang-pansin natin ang pagtatakdang pansarili upang lumikha ng mga pamamaraang tagakalas mula sa mga perspektibang nagkakahon sa atin sa mga mapaniil na lipunan. Tila baga sinasabi nating naiwawaksi talaga natin ang mga paniniil ng sentro kapag tayo'y nagtatatag ng kataliwas na mga pag-iral. Nguni't marahil, tila nakakalimutan natin na ang mismong pagwawaksi sa sentro ay ang pagkilalang mayroon ngang sentro, na mayroong dapat iwaksi. Masakit sa ulo, ibigay natin yun, pero hindi maiiwasan ang dikotomiya, hindi natin marapat iwan ang pagtanaw sa soberanyang kapangyarihan dahil tanging dito natin makikita ang isang malinaw na pagkilos. Mahirap umusad kung walang homo sacer.

At marahil, sa konteksto ng aming pagpupulong noong Miyerkules, hindi talaga ang "pinaka-crucial" na salik na dapat pag-alalahanan ay hindi ang miyembrong marami nang nagawa, kundi ang miyembrong wala pang nagagawa.

3. Sa pag-uwi ko habang tinatalad ang kahabaan ng Makati, naunawaan kong muli kung bakit nga ba napakahusay ng kapitalismo na panghawakan ang buhay nating mga bahagi ng "henerasyong MTV": mga batang ang aktibismo ay pagsusulat sa blog, pag-superpoke sa mga networking sites, pagsusuot ng mga statement shirt, at pagyayabang na ang pakikipaglibing ay "pakikisali sa isang mobilisasyon."


PUNYETA, NAPAKABABAW NATIN. MASYADO TAYONG NATUTUWA SA SENSASYON. MASYADO TAYONG NAKISAWSAW SA ETIKA NI HEATH LEDGER NA HINDI NA NATIN KILALANG KAILANGANG MAGING SERYOSO... SERYOSO SA PAGWASAK HABANG TUMATAWA.


Kagaya nito. May ipinagyayabang ang Ayala Malls na gift of over 1000 choices:

May ibinibigay na discount ang Figaro basta P200 mahigit lang ang bibilhin mo...

Sa Yoshinoya naman ay patitikimin ka ng green tea at bibigyan ng free fruit jelly basta sagutin mo lang ang survey...


Hihiritan pa ko ng mga ito para namang hindi mismo ako nagsusurvey...

So ano ang punto ko? Ipinagmamalaki sa atin ang ating kalayaan, ang ating demokrasya, dahil nakakapili tayo ng maaari nating gawin. Sapagka't nakakapili tayo, ibig sabihin malaya tayo. Dahil kung pipilitin tayo sa isang pagpipilian, hindi tayo malaya, di ba?

MALI!!! BAKIT KAILANGAN MAMILI? Ang pagpili, sa kanyang naturalesa, ay sinasabing nakakahon lamang tayo, limitado lamang tayo ng mga pagpipilian. So, paano tayo naging malaya?

At ito ang ating nakamit na "demokrasya," pagkatapos ng EDSA.

Kung saan ang isang maituturing na mabuting pagkilos ng emansipasyon para sa mga kababayan nating dukha ay banyaga pa ang nagbigay ng paraan, na malamang sa malamang kuwestiyonable pa rin dahil Kanluranin ang konsepto, Kanluranin ang namamahala.

(Kung gusto mo malaman kung ano ito at kung paano ka makakatulong sa ating mga kumpareng mahihirap, tumungo DITO.)

Maganda sana, pero imposible ang iwaksi ang mga pagkakahiwa-hiwalay ng mga bansa. Imposible ang huwag tignan ang lahi, ang bayan. Sa ugnayan at kaayusan ng mundo, WALA TALAGANG PUWEDENG ITURING NA SUI GENERIS. Kaya sa mga ganitong pagkakataon, puwede kong sabihin isa sa mga tagapagpalaganap ng BS ng makabagong panahon si Michael Jackson. At hindi siya dapat mas mataas sa estante kaysa kay Corazon Aquino.


Oo, kamamatay lang niya, demmit, pero namatayan din ang bayan ko ng isang ina.

Minsan tuloy, sana nga, dumating ang bayolenteng pagkakataon na ang lahat ng pinanghahawakan kong pumipigil sa akin na ibigay ang sarili kong buong-buo sa pakikitalad ay mawala sa akin... at matira na lamang sa akin yung mga maaari kong gamitin para sa pakikibaka. Kagaya nila:



4. Oo, nakapagshoot kami ng proyekto namin ngayong araw na ito. Oo, kahit medyo problematiko ito mamayang umaga pagbyahe ko pabalik ng Katipunan, nasa Muntinlupa akong kasama ang pamilya bago magtrabaho para sa aking JEEP Insertion (na sobrang naaaberya na). At oo, tulog ako maghapon kaya wala rin ako nagawang pag-aaral.

Pero hindi ako tinakasan ng TV Patrol sa aking subconscious. Nakakatawa man, napapanood ko at naririnig ang broadcast sa aking panaginip...

At nabalita sa akin ang mga remix ng mga kanta. Mga pag-alala sa mag-asawang Benigno at Corazon. Minsan ko nang sinabi na hindi natin maikakalas kay Benigno at Corazon Aquino ang kanilang pinagmulang elitista, pero sila ang naging imahen ng demokrasyaong popular. At kung bakit tayo narito... sa mismong kalagayang nilabanan nila

at sa ilalim ng isang walang-hiyang Pangulo na may kapal ng mukha na huwag kilalanin ang sigaw ng mamamayan para sa kanyang pagkawala. Maski yung in-your-face nang pagtuya ng Kamikazee at yung garapalan nang pagkondena ni Conrado de Quiros (na nasundan pa!!!) e hindi tatalab sa tigas ng mukha nitong aleng ito. Kaya tuloy hindi ko alam kung matatawa ba ako o maaawa sa mga nakakatanda kong nagtatrabaho sa ilalim ng opisina nitong walanghiyang ito e.

OO, NAAWA TALAGA AKO. DAHIL HINDI KARAPAT-DAPAT SA DEDIKASYON, TATAG NG KALOOBAN AT KARANGALAN NG ATING MGA KAPATID NA SUNDALO ANG IPAGTANGGOL ANG SOBERANYA NG ISANG OPISINANG BINALAHURA SA LOOB NG LABINDALAWANG TAON.

Pero hindi na sapat ang awa.

Tama na ang pagkaawa.

Sobra na ang pagkaawa.

Sumuko na tayo sa pagkaawa.

DAHIL SILA NA ANG MAGIGING KAWAWA.

But they never cease, for a single instant, to instill into the working class the clearest possible recognition of the hostile antagonism between bourgeoisie and proletariat, in order that the German workers may straightaway use, as so many weapons against the bourgeoisie, the social and political conditions that the bourgeoisie must necessarily introduce along with its supremacy, and in order that, after the fall of the reactionary classes in Germany, the fight against the bourgeoisie itself may immediately begin...

In short, the Communists everywhere support every revolutionary movement against the existing social and political order of things. In all these movements they bring to the front, as the
leading question in each, the property question, no matter what its degree of development at the time.

Finally, they labour everywhere for the union and agreement of the democratic parties of all countries.

The Communists disdain to conceal their views and aims. They openly declare that their ends can be attained only by the forcible overthrow of all existing social conditions. Let the ruling classes tremble at a Communistic revolution. The proletarians have nothing to lose but their chains. They have a world to win.

WORKING MEN OF ALL COUNTRIES, UNITE!

- Karl Marx and Friedrich Engels, The Communist Manifesto

~O~O~O~

Postscript: Okey, given, masyadong caustic, mahaba, at ngumangatngat ang pagsusulat ko, pero ito lamang ang mailalabas ko sa pagkahalo-halo ng samu't saring mapait, masakit at nakapambubuwisit na suliraning bumabagsak sa buhay ko ngayon. Wala akong aasahang iba pa, kundi tanging ang aking panulat lamang.

� la recherche du temps perdu: The Logic of Operation Pi

No, I am not ripping off Marcel Proust's famous semi-biographical novel even though I will not be quoting from him, similar to how Gabriel Marcel (see the dissonance?) quotes from his plays when he writes his books. What I am really interested right now, however, is the dynamics of Marcel's (or whatever little I have been able to garner from sitting in Mr. JC Uy's Ph 101 class) representation of phenomenology. As we have been told, whereas Martin Heidegger would begin from astonishment, and while Descartes begins such from the commission of a mistake, Marcel would root it from the desorbitation de l' idee de fonction, that is, a detachment from one's functional idea of reality. Initially, desorbitation was translated as misplacement, but most have already agreed that it is insufficient (even my own word "detachment") to encapsulate the implication of desorbitation, which is easy to visualize through the heavenly bodies.

It is probably this grave and violent detachment, separation, from one's initial and original perception of history and one's place in it, that makes us look for the questions and the answers that are fundamental to our existence. In a sense, despite our need to maintain a sense of mystery with regards to our persons, we ourselves also are becoming willing subjects and objects of the process of labeling and restructuring of the body. In seeking to learn, we also suppress information, reflection and wisdom. Yet despite this suppression, the means of information are als transformed and becomes a vital means of expressing our selves. It might sound paradoxical, but then again it is these presences of paradoxes and dichotomies that history is made to live out and become that space by which people are becoming part of a narrative.

There are questions, however, wherein the accountability of people are becoming more and more subject to question in the aftermath of being part of history. Due to the behemoth numbers of those who are part of history, the pockets of power and relationality are therefore not clear: these assemblages mask each other.

But perhaps it is not actually a valid question if we are going to consider the very typecasting nature by which we consider the human condition. If we will say it this way, it is as if we are actually espousing the belief that humans are actually mere components, elements that are only good for being part of assemblages which have no dynamism.

I got a potential answer in Dr. Gus Rodriguez's own Ph 101 class. Which is why we look to the question of value. Value, despite its highly commodified nature, is actually among those conceptions which makes us reflect and be aroused by its very presence. It inspires trembling and fascination simultaneously, for it is the culmination of the condition of nature which is made manifest in itself through the senses of the sensing. And it is this definite reason why value is a conjunct concept to love: that is, it is only through love by which we can actually affirm our capability to sense and be sensed, to value and be valued, to feel and be felt, to show true emotion and be shown true emotion. Which is why despite basketball being an extension of tribal wars, and a ritualized system of murder set into play, people are still enthralled by its allure, due precisely to its allowing emotions be set loose and free from problematic value judgments.

And maybe, just maybe, this is why we have philosophy in the first place. Because we are part of history, and love is the impetus by which history flows. But then again, our definition of love being a violent act, it is no wonder history is replete of violence as well.

~~~~~~~~

Operation Pi is my personal project of sitting in in various Ph 101 subjects taught by different faculty of the Philosophy Department. Reflections or importat points will be reflected upon, interspersed with all teachers I have been able to hear so far. Obvious concepts attributed to Foucault and my own professor, Fr. Luis David S.J., will no longer be mentioned as this is my default lens of analysis.